Deze blog in het kort
De stem in je hoofd die zegt “doe je best”, “wees perfect” of “schiet op” is geen toeval, maar een oude overlevingsstrategie. Die drijfveren helpen je vooruit, tot ze doorschieten en stress, perfectionisme of pleasegedrag veroorzaken. Voor leiders ligt de sleutel in bewustwording: herken deze patronen bij jezelf en je team, en stuur ze bij. Want wat ooit werkte, is vandaag niet altijd wat je organisatie nodig heeft.
Over de drijfveren van Taibi Kahler – met een knipoog én een wetenschappelijke bril
“Doe je best.”
“Wees perfect.”
“Schiet eens op.”
Als leidinggevende herken je ze vast. Niet (alleen) als dingen die je tegen je team zegt – maar als dat kleine stemmetje in je eigen hoofd dat op de meest ongelegen momenten opduikt. Volgens psycholoog Taibi Kahler zijn dit geen toevallige gedachten, maar drijfveren: oude, ingesleten boodschappen uit je jeugd die ooit nuttig waren… en nu vooral op de rem staan.
Vijf innerlijke managers (die je nooit hebt aangeworven)
Kahler, grondlegger van het Process Communication Model (PCM), identificeerde vijf van die “drivers”:
• Wees perfect – de interne kwaliteitscontroleur met een lichte obsessie
• Doe je best – de eeuwige leerling die nooit tevreden is
• Maak anderen blij – de people pleaser deluxe
• Schiet op – de innerlijke deadline-dictator
• Wees sterk – emoties? Die lossen we later wel op (spoiler: niet echt)
Deze drijfveren ontstaan vaak als overlevingsstrategieën in onze kindertijd. Ze hielpen ons om goedkeuring te krijgen van ouders of opvoeders. Alleen… wat ooit werkte in de woonkamer van 1992, werkt niet altijd even goed in een directievergadering anno 2026.
Wanneer sterktes doorschieten
Het verraderlijke? Elke drijfveer heeft een positieve kant. “Wees perfect” zorgt voor kwaliteit. “Maak anderen blij” bouwt relaties. “Schiet op” helpt deadlines halen.
Tot ze overdrijven.
Dan wordt “kwaliteit” ongezond perfectionisme, “relaties” ziekelijk pleasegedrag en “efficiëntie” pure ziekmakende stress. Kahler noemt dat distressgedrag: automatische reacties onder druk die onze effectiviteit ondermijnen (Kahler, 1975).
En dat is geen zweverig idee. Onderzoek binnen de Transactionele Analyse (de stroming waar Kahler uit voortkomt) toont aan dat dit soort interne scripts ons gedrag, onze communicatie en zelfs ons stressniveau sterk beïnvloeden (Stewart & Joines, 1987).
Het brein helpt (maar niet altijd)
Neurowetenschappelijk gezien is het ook logisch. Ons brein is geprogrammeerd om energie te besparen door patronen te herhalen. Wat vroeger “veilig” voelde, wordt automatisch opnieuw geactiveerd – vooral onder druk (Kahneman, 2011).
Met andere woorden: wanneer het spannend wordt, grijpt je brein terug naar oude succesformules. Zelfs als die vandaag… lichtjes contraproductief zijn.
Leiderschap met zelfkennis (en een vleugje humor)
Voor leidinggevenden en HR-professionals zit hier een goudmijn. Want hoe vaak interpreteren we gedrag van medewerkers verkeerd?
• De perfectionist die “moeilijk doet”
• De pleaser die geen grenzen stelt
• De snelle beslisser die anderen overweldigt
Wat als dat geen karakterfouten zijn, maar oude beschermingsmechanismen?
Door inzicht in drijfveren ontstaat er iets krachtigs: mildheid. Voor jezelf én voor anderen. En plots wordt feedback geen correctie meer, maar een uitnodiging tot bewustwording.
En nu?
Het goede nieuws: je bent niet overgeleverd aan die stemmen. Zodra je ze herkent, kun je ze ook bijsturen. Niet door ze weg te duwen (dat werkt ongeveer even goed als proberen níet aan chocolade te denken), maar door ze te begrijpen en er bewust mee om te gaan.
Of, zoals Kahler het zelf zou zeggen: je hoeft je drivers niet te ontslaan – maar je mag ze wel uit het directiecomité zetten.
Ondersteuning gezocht voor de leidinggevenden in jouw organiastie?
Voor leidinggevenden: “Een eigen leiderschapsstijl ontdekken en ontwikkelen”
Wie ben jij en wat breng je aan tafel als leidinggevende? Binnen jouw rol breng je natuurlijk je eigen persoonlijkheid mee. Je visie op leiderschap is mee gevormd door de managers die je al ontmoette in je carrière en jouw natuurlijke voorkeur voor een bepaalde leiderschapsstijl. Is deze stijl de beste binnen jouw rol, jouw team en jouw organisatie? We ontdekken het samen en bieden een mooi overzicht van aanvullende leiderschapsstijlen. Daarnaast leer je technieken waardoor je vlot(ter) kan switchen tussen deze stijlen.
Voor leidinggevenden “Van brandjesblusser naar gezonde leidinggevende: Leer delegeren ”
Als leidinggevende wil je je team goed aansturen, maar soms komt het vaak niet tot werken met je medewerkers omdat je tijd, aandacht en energie wordt opgeslorpt door andere taken. Als leidinggevende roesten we vaak vast in één voorkeur qua leiderschapsstijl waarbij we veel tijd en energie verliezen. In deze sessie vertrekken we vanuit situationeel leiderschap, zoomen we in op de drie rollen die we als gezonde leidinggevende moeten durven opnemen en delen we praktische tips & technieken die jou helpen komen tot meer delegeren.
Voor leidinggevenden: “Leiderschap en change: Omgaan met verandering“
Iedereen wil verandering, maar niemand wil veranderen. Hoe neem je je medewerkers mee in een change-proces op zo’n manier dat de motivatie hoog blijft? En wat als mensen het moeilijk krijgen? Wat ga je doen met “dwarsliggers, negatievelingen of conservatievelingen”? Hoe hou je de geëngageerde medewerkers aan boord? Je ontdekt in deze sessie alles over verandering, stress en weerstand en hoe je er veerkrachtiger mee kan omgaan, voor jezelf én je medewerkers.
Op zoek naar ondersteuning bij leiderschapstrajecten of team dynamieken?
Op basis van ons eigen piramidemodel maken we organisaties bewust van de componenten, opportuniteiten en ROI van welzijn en geluk op het werk.
We reiken oplossingen aan voor zowel organisaties als leidinggevenden en individuele medewerkers omdat we overtuigd zijn van de gedeelde verantwoordelijkheid van de werkgever én de werknemer. We ontwikkelen steeds interventies op maat van de bedrijfscultuur en volgens de prioriteiten en de noden van de organisatie.
Benieuwd hoe wij jou kunnen helpen?
Ontdek onze diensten of thema’s of download onze folder
Over de auteur van dit artikel
Griet Deca is Chief Happiness en co-founder van Tryangle Happiness and Well-Being at Work en begeleidt organisaties, managers, teams en medewerkers om samen te bouwen aan meer welzijn en geluk op de werkvloer.
Als keynote speaker met glimlach-garantie, auteur en doorgewinterde trainer en consultant heeft Griet een missie van 2 millimeter: Ervoor zorgen dat iedereen na de werkdag naar huis gaat met de mondhoeken 2 millimeter de hoogte in. En dat zorgt voor zo’n andere wereld dan wanneer je thuiskomt met je mondhoeken die 2 millimeter naar beneden hangen…
